Ramazan ayının son günü akşamı Arıt’lı Anneleri, Nineleri tatlı bir telaş sarar. Bu telaş günümüzde unutulmuş bir geleneği ayakta tutma telaşıdır. Nineler arefe öncesi hazırlık yapmalıdır. Arefe günü mezar ziyaretleri yapılacak oraya evde hazırlanmış un helvaları gönderilecektir. Odun ateşinde unlar kavrulur bazıları balla tatlandırılır bazıları da pekmezle, bazıları da şeker şerbeti ile yapılır. Renga renk yapılmış helva topları yumruk büyüklüğündedir.



Arefe günü tüm mahalle erkekleri ve çocukları toplanır mahalle kabirlerine ziyarete gider. Kur’anlar okunur dualar yapılır birlik ve beraberlik içinde. Mahallenin ve ya köyün tüm kabirleri gezilir ve aynı dualarda bulunulur. Çocukların ellerinde poşetler içlerinde helva topları vardır. Kur’an okuması ve dualar bitince ortaya bir sofra bezi serilir, çocukların getirdiği tüm helva topları üzerine dökülür her biri bıçaklarla parçalanıp karıştırılır. Kesilen helvalar renga renk bir un helvası yığınına döner. Hoca efendi bu birlik ve beraberliğin devamı, geçmişlerin ruhuna hediye ve gelecek nesillerin de hayırları için tekrar duada bulunur. Sonra çocukların boşalan poşetleri; tüm mahallenin helvalarının karıştığı, içinde herkesin emeğinin olduğu helvalarla doldurulur, evlerine gönderilir. Kabir ziyaretleri akşama kadar sürer. Kadınlar ayrı ayrı gider kabir ziyaretlerine.
Akşam olunca herkesi ayrı bir heyecan alır. Büyükler son ramazan günün orucunu açma telaşında olur. Bir gelenektir bölgemizde genelde herkes son orucunu ailesi ile birlikte açar zorunlu bir durum olmadıkça.

Bayram namazına giderken her kes temiz elbisesini giyer. Çocuklar uyandırılır bayram namazı için. Yakın uzak demeden herkes bayram namazına gelir mahallesinde. Gelemeyenler zaten fark edilir arada. Tekbirler, selevatlar ve dualarla birlikte bayram namazı kılınır. İlk bayramlaşma camide başlar. Küs dargın demeden herkes cami içinde bir halka oluşturur. Önce yaşlılara yer verilir bu halkada. Sırayla bayramlaşma başlar büyük küçük demeden aynı sırada. Bazen o kadar kalabalık olur ki yapılan halkalar iç içe dolar hiç kesilmeden. Son kişinin de bayramlaşması bitince imam efendi yine dua için elleri mevlaya kaldırır ve dualarla buradaki merasimi bitirir.

Camiden sonra evde bir bayramlaşma heyecanı başlar. Anneler, eşler, halalar, kız kardeşler evde kahvaltı hazırlamış beklemektedir. Annelerden başlar el öpmeler sonra kardeş bacı eşlerle devam eder. Böylelikle evdeki bayramlaşmada kısa sürede biter. Artık büyüklerin telaşı başlar gözleri telefonlardadır. Gurbetten gelemeyenler bu günün heyecanını telefonla yaşar büyüklerin gönüllerini alır. Kahvaltı devam eder tüm bunlar yaşanırken. Şimdi de başka bir heyecan ve telaş başlamıştır evde. Yakın akraba ve dost ziyaretlerinin telaşı. Nasıl nereye gidilmeli kimlerle gidilmeli bunun planları yapılır kahvaltı sofralarında.

ARIT BAYRAM GÜNLERİ NASILDIR?

Atalarımız Arıt’ta bayram günlerin düzenlemişler yıllar öncesinden. Bir iki değişiklik dışında hiç bozulmamış onların yaptığı bu sıralama. İyimidir değilmidir eleştirmek bizim işimiz değil. Onlar nasıl uygun gördüyse izlerinden devam ediyoruz yıllardır. Ramazan bayramının üç gününe paylaşmışlar arıt köylerini. Birinci günü Yukarışeyler mahallesi, Menteşpiri mahallesi, İmamlar Köyü, Aydınlar Köyü, Direkler Mahallesi Yeniköy, Pirköy caddesi, Şahin Köyü, Kayacılar Köyü, Ovazlar Mahallesi. İkinci günü Dalbu caddesi, Bilal caddesi, Balat mahallesi, Umar mahallesi, Söğütlü Köyü, Ören Köyü ve Cöcü Mahallesi, Şahin Şahin Mahallesi, Darıören Köyü ve Meydan Mahallesi. Üçüncü günü nuhlar caddesi, imze caddesi, Sıralı mahallesi, Güney ve Elles Caddesi, Çöbbey köyü ve Hıdırlı Mahallesi, Okçular Mahallesi, çorak ve esbey mahallesi Bu şekilde bölge bölge ayrılmış durumda.

ARIT’TA BAYRAM NASILDIR?

Arıt bayramları bir çok yöreye göre farklıdır. Büyüklerimiz yukarıda saydığımız gibi bayram günlerinde ziyaret edilecek mahalleri tespit edip sıralamışlar. Her köy kendi sırasını bildiğinden hazırlıklar ona göre yapılır. Bu sıralamanın en güzel taraflarından biri de bayram heyecanın bayram günlerine yayılmış olmasıdır. . Biliyoruz ki birçok yörede ve şehirlerde bayram birinci günü başlayıp heyecanı birinci gün bitmektedir. Bu yönüyle arıt bayramların zevki ve tadı başkadır.

Arıt bayramlaşmalarında belediye kurulduktan sonra yeni bir gelenek başlamış birinci günü önceden belirlenen saatlerde belediyemizde bayramlaşma yapılmaktadır. Mahalle muhtarları resmi daireler bu bayramlaşmaya katılır. Halkta belediye ye giderek bayramlaşmadan sonra eş dost ve akraba ziyaretlerine başlar.

Mahallesinde bayramı olanlar ziyaretçi beklemeye başlar. Çeşit çesit yemekler hazırlanmıştır. Evinin kapısı o gün herkese açıktır. Tanıdık olup olmaması önemli değildir her gelen tanrı misafiridir. Evde kısa bir bayramlaşma yapıldıktan sonra hane sahibi her gelen misafire sofra hazırlar ve ikramda bulunur. Bu ikramı almamak ve sofraya oturmamak yöremizde ayıplanmıştır. İkram mutlaka az da olsa kabul edilmelidir. Küçük çocuklarda bunu bildiğinden gruplar halinde ev ziyaretlerine giderler ve sevdikleri yemeklerden bol bol yerler.

Bayramlaş esnasında büyüklerinin ellerinden öperek harçlık ve şeker toplarlar. Bu ev ziyaretleri akşam geç vakitlere kadar devam eder. Genellikle geç yapılan ziyaretler aynı mahalle içinde olur. Vakit bulan hane sahipleri yakın komşularını ziyaret ederler. Bu şekilde ev ziyaretleri ikinci ve üçüncü günde devam eder.